www.krzysztofkopec.pl  Data:  Niedziela, 30 Kwiecień 2017 r.

Powrót na stronę główna

Rabunek majątku Banku Słowiańskiego i innych instytucji polskich w Niemczech w czasie II wojny światowej 

Centralny Bank Spółdzielczości Polskiej w Niemczech (potoczna nazwa Bank Słowiański - niem. Slawische Bank AG) był centralą finansową wszystkich spółdzielni oraz banków polskich w Niemczech, z siedzibą w Berlinie. Centrala banku mieściła się w Berlinie przy ulicy Potsdamer Straße 61. Bank był spółką akcyjną i działał w Niemczech w latach 1933–1939, kiedy został rozwiązany przez nazistów, a jego majątek zagrabiono. Oprócz niego działało jeszcze w Niemczech 21 polskich kółek kredytowych. Były to m.in. zakładane od 1895 roku, działające głównie na Śląsku i Pomorzu, Banki Ludowe (Volksbank eingetragene Genossenschaft mit unbeschränkter Haftptlicht) przykładowo założony w 1904 w Berlinie Bank Ludowy „Pomoc” oraz założony w 1917 roku Bank Robotników w Bochum. Bank Robotników (niem. Polnische Arbeiterbank e.G.m.u.H.) posiadał kilka filii w Berlinie oraz w kilku innych miastach. Siedziba banku znajdowała się w Bochum przy Klosterstr. 2.
Bank Słowiański został założony 8 lutego 1933 r. w Berlinie z inicjatywy Związku Polaków w Niemczech oraz Związku Spółdzielni Polskich w Niemczech. Instytucja była centralą finansową wszystkich spółdzielni oraz w sumie ok. 35 banków polskich i instytucji finansowych działających w przedwojennych Niemczech. Z założenia bank był instytucją kredytową finansującą inicjatywy gospodarcze osób oraz organizacji mniejszości polskiej. Z kredytów w 90% korzystały banki spółdzielcze i spółki rolniczo-handlowe. Przykładowo bank finansował preferencyjnie kredyty sezonowe na zakup nasion i nawozów sztucznych dla spółek rolno-handlowych. Kapitał zakładowy wynosił w momencie założenia 150 000 marek a 16 grudnia 1937 podniesiono go do sumy pół miliona reichsmarek RM. Jego obroty na rok przed wybuchem wojny wynosiły 30426000 marek. W III Rzeszy zarządzali nim dyrektor Franciszek Lemańczyk i J. Malewski. Bank odegrał bardzo ważną rolę w utrzymaniu i rozszerzeniu polskiego stanu posiadania w Niemczech oraz konsolidacji niemieckiej Polonii. Dzięki prężnej działalności Polonia w Niemczech miała w ówczesnym czasie swoje struktury gospodarcze, spółki rolno-handlowe, spółdzielnie i zjednoczenia zawodowe, drukarnie, gazety, szkoły, bursy, instytucje opieki socjalnej, stowarzyszenia kulturalne, zespoły artystyczne oraz kluby sportowe. W latach 1933–1939 bank zajmował się finansowaniem wielu projektów organizacji polonijnych w Niemczech. M.in. 10 listopada 1937 roku Bank Słowiański w całości sfinansował polskie gimnazjum w Kwidzynie, które było prywatną szkołą z planem nauczania uczelni wyższej oraz z polskim językiem jako językiem wykładowym. W Niemczech każde dziecko urodzone w polskiej rodzinie otrzymywało od Banku Słowiańskiego książeczkę bankową z fundowanym przez bank wkładem 20 marek.
Instytucja ta została zlikwidowana przez nazistów w 1939 roku tuż przed agresją na Polskę. Majątek banku został zarekwirowany, a wielu pracowników aresztowanych. Na podstawie rozporządzenia z 27 lutego 1940 r. podpisanego przez feldmarszałka Hermanna Göringa, generalnego pełnomocnika administracji Rzeszy, Wilhelma Fricka, oraz ministra Rzeszy i szefa Kancelarii Rzeszy, dr Hansa Lammersa. Komisarzem Rzeszy, któremu powierzono funkcję nadzwyczajnego pełnomocnika do spraw likwidacji majątku polskiej grupy narodowej w Niemczech, został tajny radca A. Schmid. Zabrał się on w pierwszym rzędzie za likwidację mienia Związku Polaków w Niemczech, który posiadał szereg kamienic, głównie w Bochum. Cztery z nich przekazał pod komisaryczny zarząd powiernikowi w postaci spółki akcyjnej Treuhandstelle der ländlichen Genossenschaften Westfalens GmbH z siedziba˛ w Münster. Spółka domy te sprzedała Niemcom. Trzy z nich poprzednio stanowiły własność polonijnego Banku Robotników GmbH. Natomiast ,,Dom Polski’’, będący siedzibą Związku, nabyła firma Scipio und Co z Bremy. Na podstawie rozporządzenia z 1940 r. zlikwidowano szereg innych polonijnych instytucji, między innymi Bank Robotników GmbH w Bochum. Komisarz A. Schmid przejął wszelką własność należącą do tego Banku oraz wkłady jego udziałowców. Na wniosek komisarza, Bank został wykreślony z rejestru sądowego. Zawłaszczeniu uległ również majątek Związku Polaków w Niemczech zlokalizowany w Mannheim-Santhofen. Później skonfiskowano własność należącą do Towarzystwa Szkolnego, Towarzystwa Młodzieży i Towarzystwa ,,Zgoda’’. W Berlinie komisarz przejął aktywa Związku Polaków w Niemczech oraz banków polonijnych: Banku Słowiańskiego, Unii i Banku Ludowego ,,Pomoc’’. Uzyskane kapitały komisarz A. Schmid zgromadził na koncie w Pruskim Banku Państwowym (Preussische Staatsbank). Przejęte walory umieszczano ponadto na kontach likwidacyjnych w Dresdener Bank, Commerz und Privatbank i w Deutsche Bank. Dla przykładu (wg prof. Jana Sandorskiego) kwota 3 000000 RM, które komisarz A. Schmid zdeponował na koncie pod numerem 141068 w Pruskim Banku Państwowym pochodziła ze sprzedaży majątku Banku Słowiańskiego.

Obroty Banku Słowiańskiego w poszczególnych latach:

• 1933 –   4 600 000 marek
• 1934 – 12 500 000 marek
• 1935 – 12 400 000 marek
• 1936 – 14 100 000 marek
• 1937 – 19 200 000 marek
• 1938 – 30 426 000 marek co przy kursie: 1RM = 2,1254 zł (sierpień 1939 r.) daje kwotę 64 667 420 ówczesnych złotych polskich. 

Krzysztof Kopeć

Opracowanie: prof. Jan Sandorski pt.: Polska mniejszość narodowa w Niemczech w świetle prawa międzynarodowego

                          Link do strony Związku Polaków w Niemczech

    Dodaj do Wykop.plDodaj do FacebookDodaj do BlipDodaj do TwitterDodaj do FlakerDodaj do PingerDodaj do zakładek Google

Banki polskie w Niemczech w czasach II RP - indeks | Powrót do strony głównej www.krzysztofkopec.pl

 

oddziały Banku Słowiańskiego Oddziały pozostałych banków

Lista miejscowości, w których w okresie II RP (1918-39) aktywnie działał w Niemczech polskie banki i kasy pożyczkowe.

Mapa została opracowana na podstawie książki: Ryszarda Hajduka, Stefana Popiołka, Leksykon Polactwa w Niemczech, Związek Polaków w Niemczech, wyd. Opole 1939, innych publikacji i relacji świadków do których dotarłem. Markerem - "żółtą gwiazdą" zaznaczone zostały miejscowości, w których działały oddziały Banku Słowiańskiego. Markerem - "znakiem Rodła" oznaczone zostały miejscowości, w których działały oddziały pozostałych banków, w tym Banku Robotników. Indeks będzie przeze mnie aktualizowany i weryfikowany na bieżąco. Przepraszam za ewentualne błędy i nieścisłości.

Copyright © 2011 www.krzysztofkopec.pl

.

emigrant -- Czwartek, 19 Maj 2011 r. 04:20 pm

Bardzo ciekawy tekst. Według mojej wiedzy w Hanowerze były tylko plany powstania kasy Pożyczkowej (1940). Już nie zdążyła powstać. Więcej informacji na ten temat przesłałem Panu e-mailem.


mamaeka -- Niedziela, 05 Marzec 2017 r. 05:05 am

Penipisan rambut yang terjadi pada perempuan bukanlah merupakan suatu hal baru yang menimpa perempuan, namun sudah pernah dan sering terjadi sebelumnya. Penipisan rambut yang terjadi pada perempuan ini sekaligus mematahkan anggapan selama ini yang menyatakan bahwa penipisan rambuat hanya terjadi pada laki-laki.Tetapi kita pun tidak dapat memungkiri bahwa perhatian dan sorotan terhadap penipisan rambut yang menimpa kaum laki-laki baik yang sering terlihat di televisi atau majalah sangatlah besar di banding dengan sorotan terhadap penipisan rambut perempuan.Perbedaan terbesar antara penipisan rambut yang terjadi pada perempuan dan laki-laki adalah ada pada tindakan yang dilakukan. Para perempuan mengasosiasikan penipisan rambut sebagai suatu masalah yang serius karena bagi mereka rambut merupakan mahkota yang harus selalu dirawat dan diperhatikan, sehingga jika penipisan rambut menghinggapi perempuan maka itu merupakan sebuah gangguan bagi diri mereka. Penipisan Rambut Pada Wanita


Twój nick:

Twój komentarz:


Wprowadź ponizszy kod do formularza




powrót